Projekt programu ścieżki międzyprzedmiotowej dla gimnajum

Gimnazjum nr 24 im. Unii Europejskiej w Poznaniu

"Obrona cywilna"


I.Cele i osiągnięcia uczniów:

Uczeń:
- umie wymienić podstawy prawne funkcjonowania obrony cywilnej
   w Rzeczypospolitej Polskiej,
- potrafi zdefiniować podstawowe pojęcia oraz omówić podstawowe cele
   i zadania obrony cywilnej,
- umie określić rolę Powszechnego Systemu Obrony Cywilnej w zwalczaniu
   zagrożeń ludności cywilnej,
- potrafi wymienić jednostki PSOC oraz terenowe organy OC,
- potrafi określić zadania terenowych organów OC oraz zadania samorządu
  terytorialnego,
- umie scharakteryzować struktury ratownicze organizacji pozarządowych,
- potrafi określić obowiązki obywateli na rzecz OC,
- umie wyjaśnić sposób ogłaszania zarządzeń w sytuacjach kryzysowych,
- potrafi zdefiniować pojęcia związane z ostrzeganiem i alarmowaniem,
- umie wymienić rodzaje alarmów i podstawowe środki alarmowe,
- potrafi omówić sposób alarmowania w gminie i szkole,
- potrafi rozpoznać międzynarodowy znak obrony cywilnej,
- umie określić, na czym polega humanitaryzm obrony cywilnej,
- potrafi wykazać różnicę między świadczeniami osobistymi a rzeczowymi,
- powinien dążyć do doskonalenia swoich umiejętności z zakresu obrony
  cywilnej w trosce o bezpieczeństwo własne i innych ludzi,
- potrafi świadomie i uważnie odbierać sygnały alarmowe oraz ostrzegać przed
  niebezpieczeństwem innych,
- umie wybierać bezpieczne zachowania w przypadku zagrożenia,
- potrafi omówić obowiązujące zarządzenia i instrukcje postępowania w przypadku
  wystąpienia zagrożenia w szkole,
- umie omówić zasady postępowania ludności po ogłoszeniu alarmu w zależności
  od jego rodzaju i miejsca przebywania,
- potrafi określić i uzasadnić obowiązki ludności po ogłoszeniu alarmu o zagrożeniu,
- potrafi wskazać i wybrać właściwą drogę ewakuacji z budynku szkolnego,
- umie dostosować swoje postępowanie do obowiązujących zarządzeń i instrukcji
   władz - szkolnych w przypadku zagrożenia,
- potrafi wezwać właściwą jednostkę ratunkową, zna numery alarmowe,
- potrafi reagować w sposób odpowiedzialny w sytuacji zagrożenia, nie lekceważyć
   zagrożeń,
- powinien wykazywać gotowość niesienia pomocy osobom zagrożonym,
- umie podać przyczyny i rodzaje powodzi,
- potrafi wymienić najczęstsze przyczyny powstawania pożarów,
- zna podstawowe zasady gaszenia zarzewi ognia,
- umie wymienić najczęstsze przyczyny katastrof kolejowych i środków transportu
  drogowego,
- potrafi omówić pożądane sposoby zachowania uczestników katastrof,
- umie scharakteryzować naturalne i sztuczne, zamknięte i otwarte źródła
   promieniowania,
- potrafi wymienić skutki nadmiernego napromieniowania oraz sposoby ochrony
   przed nim,
- umie wymienić rodzaje i działanie środków trujących, określić ich postacie
   i sposoby ich znakowania,
- potrafi omówić zasady zachowania się w rejonie porażenia środkami trującymi,
- umie podać rodzaje środków chemicznych z zawartością substancji toksycznych
  stosowanych w gospodarstwie domowym, zasady ich użytkowania i zabezpieczania,
- potrafi zdefiniować podstawowe pojęcia związane z pierwszą pomocą,
- zna zasady udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach,
- potrafi omówić "łańcuch ratunkowy",
- umie uzasadnić celowość wykonywania poszczególnych czynności ratowniczych,
- zna przyczyny i objawy omdleń i potrafi udzielić pomocy,
- potrafi udzielić pomocy w przypadku epilepsji,
- umie stosować schemat postępowania ratunkowego w wypadkach
   komunikacyjnych,
- potrafi zadbać o bezpieczeństwo własne i poszkodowanego,
- umie podać treść meldunku (wezwania o pomoc) do pogotowia ratunkowego,
- potrafi właściwie zabezpieczyć miejsce wypadku,
- zna zasady i potrafi udzielić pomocy poszkodowanym w wypadkach drogowych,
- potrafi właściwie stosować podstawowe środki opatrunkowe,
- umie docenić potrzebę i korzyści z uczestnictwa w ćwiczeniach z zakresu
  pierwszej pomocy,
- potrafi zachowywać się wobec poszkodowanych z pełnym zrozumieniem
  i troskliwością,
- odczuwać potrzebę utrwalania i doskonalenia pożądanych wzorców zachowań
   wobec osób wymagających pomocy.

II. Treści:

1. Cele i zadania obrony cywilnej w Rzeczypospolitej Polskiej (podstawy prawne,
podstawowe pojęcia związane z obroną cywilną, podstawowe zadania w czasie
pokoju, rola organów administracji rządowej i samorządów w zwalczaniu
zagrożeń ludności w okresie pokoju).

2. Struktury organizacyjne obrony cywilnej (Powszechny System Obrony Cywilnej, centralny organ administracji rządowej i terenowe organy administracji rządowej właściwe w sprawach obrony cywilnej, organy samorządów i ich zadania w zakresie obrony cywilnej, organizacje pozarządowe działające na rzecz ratownictwa i obrony cywilnej, zarządzanie kryzysowe w wypadkach nadzwyczajnych zagrożeń).

3. Formacje obrony cywilnej w okresie pokoju (Jednostki Powszechnego Systemu Obrony Cywilnej, potencjał ratowniczy podmiotów gospodarczych, wyspecjalizowane struktury ratownicze organizacji pozarządowych, organizacja formacji lokalnych).

4. Ostrzeganie i alarmowanie ludności o zagrożeniach (definicje ostrzegania i alarmowania, rodzaje alarmów, środki alarmowe).

5. Powszechny obowiązek udziału w przedsięwzięciach obrony cywilnej (podstawy prawne, obowiązki i świadczenia podmiotów gospodarczych, rodzaje obowiązków i świadczeń rzeczowych osób fizycznych i prawnych).

6. Zasady zachowania się po ogłoszeniu alarmu. Postępowanie ludności w zależności od rodzaju ogłoszonego alarmu - w domu, na ulicy, w instytucjach użyteczności publicznej, w zakładzie pracy, gospodarstwie rolnym (postępowanie młodzieży w szkole po ogłoszeniu alarmu).

7. Ochrona ludności przed skutkami powodzi (czynniki warunkujące stan zagrożenia, organy odpowiedzialne za ochronę ludności przed powodzią, stan pogotowia przeciwpowodziowego i ogłoszenie alarmu przeciwpowodziowego).

8. Akcja ratunkowa w rejonach objętych powodzią (organizacja akcji ratunkowej, siły i środki niezbędne w akcji ratunkowej, przebieg akcji, zasady ewakuacji ludności z rejonów zatopionych lub zagrożonych zalaniem, obowiązki ludności, przedsięwzięcia przeciwepidemiczne).

9. Zagrożenia pożarowe w czasie pokoju (najczęstsze przyczyny pożarów, podstawowe środki i sposoby ochrony przeciwpożarowej, instrukcje i sygnały przeciwpożarowe).

10. Gaszenie zarzewi ognia (środki gaśnicze dostępne w mieszkaniu lub szkole, podręczny sprzęt gaśniczy, zasady gaszenia ognia, wzywanie pomocy w sytuacji rozprzestrzeniania się pożaru).

11. Ratowanie ludzi i zwierząt z rejonu pożaru (rozpoznanie zasięgu pożaru i zagrożenia odcięcia ratownikom dróg wyjścia, zachowanie się ludzi w obiekcie objętym pożarem, sposoby ratowania ludzi i wyprowadzania zwierząt, emocje i panika elementem ograniczającym skuteczność akcji ratunkowej).

12. Katastrofy kolejowe i drogowe zagrożeniem dla ludzi i środowiska (najczęstsze przyczyny katastrof, systemy i przedsięwzięcia zapobiegające katastrofom, skutki katastrof pociągów i pojazdów przewożących substancje promieniotwórcze i trujące, zachowanie się uczestników katastrof, obowiązki ludności zamieszkałej w rejonie katastrofy zagrażającej środowisku).

13. Promieniowane jądrowe i jego źródła (naturalne i sztuczne źródła promieniowania, źródła zamknięte i otwarte, zastosowanie izotopów promieniotwórczych w gospodarce, medycynie, ochronie przeciwpożarowej, elektrownie jądrowe).

14. Skutki nadmiernego napromieniowania dla zdrowia (narażanie na promieniowanie, napromienienie zewnętrzne i wewnętrzne organizmu, pojęcie skażenia promieniotwórczego, ocena narażenia, biologiczne skutki napromieniowania, sposoby ochrony przed napromieniowaniem).

15. Środki trujące - toksyczne (rodzaje środków trujących, ich postacie i ogólna charakterystyka, znakowanie środków toksycznych, zastosowanie środków zawierających substancje toksyczne w przemyśle, rolnictwie, medycynie, toksyczne odpady przemysłowe, zasady zachowania się w rejonach porażenia środkami trującymi).

16. Środki toksyczne w gospodarstwie domowym (rodzaje środków chemicznych z zawartością substancji toksycznych najczęściej stosowanych w gospodarstwach domowych, sposoby zabezpieczania środków toksycznych, uniemożliwienie dzieciom dostępu do środków trujących, zasady postępowania po skażeniu ciała środkami toksycznymi).

17. Zasady udzielania pierwszej pomocy w nagłych przypadkach (rozpoznawanie stanów zagrożenia zdrowia i życia, postępowanie w nagłych wypadkach lub zachorowaniach, omdlenia, atak epilepsji).

18. Wypadek na drodze (podstawowe prawa i obowiązki użytkowników dróg, zabezpieczenie miejsca wypadku, organizowanie pomocy i wezwanie pogotowia ratunkowego, udzielanie pierwszej pomocy ofiarom wypadku).

19. Podstawowe środki opatrunkowe i ich wykorzystanie (sposoby bandażowania i unieruchamiania kończyn).

Propozycje ewaluacji:

- pogadanki, wykłady, ćwiczenia z zakresu niektórych zagadnień obrony cywilnej,
- plansze, plakaty dotyczące niektórych zagadnień obrony cywilnej (rodzaje
   alarmów, zadania ratownicze organizacji pozarządowych),
- krzyżówki ze znajomości zagadnień obrony cywilnej,
- przeprowadzenie próbnego alarmu przeciwpożarowego,
- realizacja wybranych tematów na zajęciach przedmiotowych (biologia, fizyka,
  chemia, geografia, WOS, historia, j. polski, narady klasowe, sztuka, w-f),
- krótki kurs bandażowania prowadzony przez pielęgniarkę szkolną,
- sprawdzenie dróg ewakuacyjnych,
- zapoznanie z instrukcjami BHP na terenie szkoły,
- wpisy do dzienników lekcyjnych informacji o przeprowadzonych pogadankach
   na temat BHP na terenie szkoły i poza nią,
- zapoznanie uczniów z regulaminami pracowni szkolnych,
- prowadzenie akcji informującej uczniów i rodziców o zagrożeniach płynących
  z nieprzestrzegania zasad bezpieczeństwa,
- opracowanie regulaminów wycieczek klasowych,
- systematyczne wypełnianie kart wyjść i wycieczek klasowych,
- wycieczki dydaktyczne, np. do obiektów obrony cywilnej, jednostki straży
  pożarnej, muzeum, na wystawy okolicznościowe,
- konkursy ze znajomości zasad udzielania pierwszej pomocy,
- konkursy wiedzy na temat obrony cywilnej,
- testy zadań otwartych i zamkniętych,
- wykorzystanie środków graficznych: tablice, schematy, mapy oraz
  audiowizualnych: filmy o zagrożeniach i akcjach ratunkowych, przeźrocza,
   programy multimedialne,
- opracowanie scenariusza akcji ratunkowej na wybranym przykładzie,
- zaproszenie przedstawiciela straży pożarnej.